Status procesu legislacyjnego

Przyjęte przez UE: 10 września 2025 r. Obowiązuje od: 16 października 2025 r.

Implementacja w polskim systemie prawnym

W trakcie. Dyrektywa ma zostać transponowana do prawa krajowego do 17 czerwca 2027 r. 

Analiza dokumentu

Główne założenia dokumentu

Dyrektywa ramowa UE 2025/1892 nowelizuje dyrektywę odpadową 2008/98/WE. Obejmuje ona dwa kluczowe strumienie odpadów: odpady żywności oraz tekstylia wraz z obuwiem. 

Celem nowych przepisów dla odpadów żywnościowych jest zmniejszenie marnowania żywności do 2030 r. w przetwórstwie i produkcji o 10% oraz w handlu, gastronomii i gospodarstwach domowych o 30% w przeliczeniu na mieszkańca. Rokiem bazowym jest roczna średnia ilość odpadów żywności wytworzona w latach 2021-2023. Państwa członkowskie mają monitorować poziomy odpadów żywności na podstawie wspólnych zasad powiązanych z decyzją delegowaną Komisji (UE) 2019/1597. 

W obszarze tekstyliów dyrektywa wprowadza obowiązkowy system rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), rejestr producentów oraz system selektywnej zbiórki obejmujący całe terytorium państw członkowskich. Producenci mają finansować zbiórkę, sortowanie, przygotowanie do ponownego użycia i recykling, w tym recykling typu „włókna na włókna”, a opłaty mają być powiązane z ekoprojektowaniem wyrobów włókienniczych i trwałością produktów. 

Dyrektywa wspiera gospodarkę cyrkularną przez zapobieganie odpadom żywnościowym i tekstylnym, selektywną zbiórkę, ponowne użycie, naprawę tekstyliów oraz odpowiedni recykling. 

Wpływ na przedsiębiorstwa

Kluczowe wymogi dla biznesu

Sektor spożywczy 

  • Działania w całym łańcuchu wartości: w produkcji podstawowej, przetwórstwie, wytwórstwie, handlu detalicznym i dystrybucji, gastronomii oraz gospodarstwach domowych.  
  • Udział przedsiębiorstw w środkach ograniczających odpady żywności proporcjonalnie do ich roli i możliwości 
  • Współpraca w łańcuchu dostaw, identyfikowanie nieefektywności i przeciwdziałanie praktykom rynkowym prowadzącym do marnowania żywności.  
  • Zachęcanie do darowizn i redystrybucji żywności nadającej się do spożycia, przy priorytecie wykorzystania jej przez ludzi przed paszą lub zastosowaniami niespożywczymi. 
  • Obowiązkowe cele redukcyjne do 31 grudnia 2030 r.: -10% odpadów żywności w przetwórstwie i produkcji oraz -30% per capita łącznie w handlu detalicznym, dystrybucji, gastronomii i gospodarstwach domowych względem średniej z lat 2021–2023. 

Sektor tekstylny 

  • Obowiązek rejestracji producentów w krajowym rejestrze systemu ROP (utworzenie w kraju członkowskim najpóźniej od 17.04.2028 r.) przed pierwszym udostępnieniem produktów na rynku danego państwa UE. 
  • Wymagane będzie raportowanie danych m.in. o masie produktów wprowadzonych na rynek, masie zebranych tekstyliów, poziomach ponownego użycia, recyklingu, odzysku, unieszkodliwiania i eksportu. 
  • Producenci mają finansować koszty zbiórki, transportu, sortowania, przygotowania do ponownego użycia, recyklingu, odzysku i unieszkodliwiania odpadów tekstylnych. 
  • Obowiązek finansowania działań informacyjnych i edukacyjnych dla użytkowników końcowych dotyczących zrównoważonej konsumpcji, naprawy, ponownego użycia i selektywnej zbiórki tekstyliów. 
  • Produkty zebrane selektywnie muszą być kierowane w pierwszej kolejności do ponownego użycia, następnie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, w tym recyklingu „włókna na włókna”. 
Kontekst legislacyjny

Powiązane z innymi dokumentami

Europejski Zielony Ład  Nowy Plan działania UE dot. GOZ Rozporządzenie w sprawie ekoprojektowania Strategia UE na rzecz zrównoważonych wyrobów włókienniczych w obiegu zamkniętym

Dokumenty do pobrania

Czytaj więcej na stronie Pobierz komunikat