Status procesu legislacyjnego

Dokument jest Komunikatem Komisji Europejskiej przyjętym 30 marca 2022 r. Nie jest to akt bezpośrednio wiążący (jak rozporządzenie), lecz dokument strategiczny wyznaczający ramy i wizję transformacji sektora do 2030 r. Realizacja założeń strategii odbywa się poprzez szereg powiązanych inicjatyw ustawodawczych, w tym przede wszystkim rozporządzenie w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów (ESPR)

Implementacja w polskim systemie prawnym

Dokument ma charakter strategiczny – nie jest aktem prawa bezpośrednio obowiązującym. Jego realizacja odbywa się poprzez kolejne inicjatywy legislacyjne UE

Analiza dokumentu

Główne założenia dokumentu

Nowe podejście, zaprezentowane w dokumencie, ma zagwarantować rozwój sektora włókienniczego w sposób zharmonizowany. Strategia realizuje zobowiązania podjęte w ramach Europejskiego Zielonego Ładu, nowego planu działania UE dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym i europejskiej strategii przemysłowej oraz ma na celu stworzenie bardziej ekologicznego, konkurencyjnego i nowoczesnego sektora, który będzie bardziej odporny na wstrząsy globalne.

W strategii zaproponowano działania dotyczące całego cyklu życia wyrobów włókienniczych, przy jednoczesnym wspieraniu ekosystemu transformacji ekologicznej i cyfrowej. Omówiono w niej sposób projektowania i konsumpcji wyrobów włókienniczych, w tym poprzez analizę zrównoważonych rozwiązań technologicznych i innowacyjnych modeli biznesowych.

W ramach ścieżki transformacji Komisja będzie współpracować z zainteresowanymi stronami w celu zwiększenia zasobooszczędnych procesów wytwarzania, ponownego użycia, naprawy i innych nowych modeli biznesowych o obiegu zamkniętym w sektorze włókienniczym. Zadaniem dla państw członkowskich będzie wspieranie sektora ponownego użycia i naprawy na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym oraz do przyjęcia ulg podatkowych i innych korzystnych środków podatkowych dla sektora ponownego użycia i naprawy, a także zachęcanie konsumentów do przestawienia się na jakość, trwałość, dłuższe wykorzystanie, naprawę i ponowne użycie. Za pośrednictwem europejskiej platformy zainteresowanych stron gospodarki o obiegu zamkniętym będzie się mobilizować projektantów, producentów, sprzedawców detalicznych, reklamodawców i obywateli do ponownego zdefiniowania mody w UE.

Wpływ na przedsiębiorstwa

Kluczowe wymogi dla biznesu

  • Wymogi ekoprojektu: Obowiązkowe parametry dotyczące trwałości, łatwości naprawy, zdolności do recyklingu i zawartości włókien z recyklingu
  • Zakaz niszczenia niesprzedanych towarów: Duże firmy będą musiały ujawniać liczbę niszczonych produktów; planowane jest wprowadzenie całkowitego zakazu takich praktyk.
  • Zwalczanie zanieczyszczenia mikrodrobinami plastiku: Wprowadzenie wiążących wymogów projektowych mających na celu ograniczenie uwalniania mikrowłókien syntetycznych na wszystkich etapach cyklu życia produktu – od produkcji, przez pranie, aż po utylizację.
  • Wprowadzenie wymogów informacyjnych i cyfrowego paszportu produktu: Obowiązek udostępniania informacji o składzie i wpływie środowiskowym produktu w formie cyfrowej.
  • Twierdzenie dotyczące ekologiczności w przypadku prawdziwie zrównoważonych wyrobów włókienniczych: Zakaz stosowania ogólnych, niepopartych dowodami haseł typu „eko” lub „zielony” (tzw. greenwashing)
  • Rozszerzona odpowiedzialność producenta oraz wspieranie ponownego użycia i recyklingu odpadów włókienniczych: Zwiększenie selektywnej zbiórki, ponowne użycie i recykling odzieży, ograniczenie ilość odpadów trafiających do odpadów zmieszanych oraz motywowanie producentów do projektowania produktów zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym.