Status procesu legislacyjnego

Przyjęte przez UE: 23 maja 2024 r., wdrożenie przepisów: w 2026 r.

Implementacja w polskim systemie prawnym

N/D (będzie bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich po przyjęciu i wdrożeniu przez UE)

Analiza dokumentu

Główne założenia dokumentu

Celem rozporządzenia UE 2024/1252  jest wzmocnienie unijnych łańcuchów wartości surowców strategicznych, ograniczenie ryzyka zakłóceń dostaw oraz zagwarantowanie otwartej strategicznej autonomii Unii.

Dokument wyznacza konkretne cele dla rocznego zużycia surowców strategicznych w UE, które mają zostać osiągnięte do 2030 roku:

    Wydobycie: Zdolność wydobywcza UE powinna pokrywać co najmniej 10% zużycia.

    Przetwarzanie: Zdolność przeróbcza UE powinna pokrywać co najmniej 40% zużycia.

    Recykling: Zdolność UE w zakresie recyklingu powinna pokrywać co najmniej 25% zużycia.

    Dywersyfikacja: Żadne państwo trzecie nie powinno zapewniać więcej niż 65% rocznego zużycia któregokolwiek surowca strategicznego.

Dokument wprowadza dwa kluczowe wykazy surowców, które podlegają okresowym przeglądom i aktualizacjom:

  • Surowce strategiczne: Wykaz obejmujący surowce o dużym znaczeniu dla transformacji ekologicznej, cyfrowej oraz sektorów obronnego i kosmicznego (np. lit, kobalt, miedź, pierwiastki ziem rzadkich do magnesów).
  • Surowce krytyczne: Wykaz obejmujący wszystkie surowce strategiczne oraz inne surowce o dużym znaczeniu gospodarczym, w przypadku których istnieje wysokie ryzyko zakłócenia dostaw.
Wpływ na przedsiębiorstwa

Kluczowe wymogi dla biznesu

  • Ocena ryzyka: Duże przedsiębiorstwa produkujące technologie strategiczne (np. baterie, OZE, roboty, drony, satelity) muszą co 3 lata przeprowadzać audyt swoich łańcuchów dostaw. W ramach oceny muszą mapować miejsca wydobycia i przeróbki, analizować czynniki wpływające na dostawy oraz oceniać swoją podatność na zakłócenia.
  • Magnesy trwałe: Producenci urządzeń (np. pralek, pojazdów silnikowych) muszą zapewnić etykietowanie magnesów oraz udostępniać informacje o ich składzie chemicznym oraz przedstawiać informacje na temat możliwości recyklingu zawartych w nich surowców krytycznych.
  • Ślad środowiskowy: Podmioty wprowadzające surowce krytyczne do obrotu będą zobowiązane do udostępniania deklaracji o ich wpływie na środowisko.
  • Odpady wydobywcze: Operatorzy obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych muszą sporządzać oceny ekonomiczne odzysku surowców z odpadów wydobywczych.
  • Wspólne zakupy: Przedsiębiorstwa mogą dobrowolnie uczestniczyć w systemie agregowania popytu, aby wspólnie negocjować ceny surowców.