Implementacja w polskim systemie prawnym

Dokument ma charakter strategiczny – nie jest aktem prawa bezpośrednio obowiązującym. Jego realizacja odbywa się poprzez kolejne inicjatywy legislacyjne UE

 

Analiza dokumentu

Główne założenia dokumentu

„Nowy plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym na rzecz czystszej i bardziej konkurencyjnej Europy” z marca 2020 roku stanowi jeden z kluczowych filarów Zielonego Ładu. Plan obejmuje środki mające na celu zmniejszenie ilości odpadów, promowanie recyklingu i stymulowanie innowacji w zakresie zrównoważonej konsumpcji. Jego nadrzędnym celem jest stworzenie ram politycznych dla zrównoważonych produktów.

Plan proponuje ponad 30 działań, które dotyczą obiegu zamkniętego w procesach produkcyjnych, projektowania zrównoważonych produktów oraz wzmocnienia pozycji konsumentów i nabywców publicznych. W pierwszej kolejności ustawodawca koncentruje się na kluczowych sektorach gospodarki, takich jak elektronika i informatyka, baterie, opakowania, tworzywa sztuczne, wyroby włókiennicze, budownictwo oraz żywność.

Ważnym elementem jest zmiana przepisów dotyczących gospodarowania odpadami, w tym ambitne cele redukcji odpadów oraz zwiększenie ich stopnia recyklingu. Szczególny nacisk położony został na odpady żywnościowe i tekstylne. Co istotne, Unia Europejska wprowadziła również nowe wymogi w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta w oparciu o traktatową zasadę „zanieczyszczający płaci”. Nowy Plan działania GOZ przewiduje również stworzenie w UE dobrze funkcjonującego rynku surowców wtórnych.

Wpływ na przedsiębiorstwa

Kluczowe wymogi dla biznesu

Przedsiębiorcy będą musieli dostosować swoje produkty do nowych ram ekoprojektu, które zostaną rozszerzone na jak najszerszy zakres towarów. Kluczowe wymogi w tym zakresie obejmują:

  • poprawy trwałości produktu, możliwości jego ponownego użycia, rozbudowy i naprawy, zajęcia się kwestią niebezpiecznych substancji chemicznych w produktach oraz zwiększenia ich efektywności energetycznej i zasobooszczędności;
  • zwiększenia zawartości materiałów pochodzących z recyklingu w produktach przy jednoczesnym zapewnieniu ich wydajności i bezpieczeństwa;
  • umożliwienia regeneracji produktówwysokiej jakości recyklingu;
  • zmniejszenia śladu węglowego i środowiskowego;
  • ograniczenia jednorazowego stosowania i przeciwdziałania przedwczesnemu postarzaniu produktów;
  • wprowadzenia zakazu niszczenia niesprzedanych wyrobów trwałego użytku;
  • zachęt do stosowania modelu „produkt jako usługa” i innych modeli, w których producenci pozostają właścicielami produktów lub są odpowiedzialni za ich działanie przez cały cykl życia;
  • wykorzystania potencjału digitalizacji informacji o produkcie, w tym rozwiązań takich jak cyfrowe paszporty, znakowanie i znaki wodne;
  • nagradzania produktów na podstawie różnic pod względem zrównoważonego charakteru, w tym przez powiązanie wysokich wyników z zachętami.

Przedsiębiorstwa zostaną obciążone nowymi obowiązkami informacyjnymi:

  • Firmy będą musiały uzasadniać swoje twierdzenia dotyczące ekologiczności produktów i usług, stosując ujednolicone metody obliczania śladu środowiskowego.
  • Przedsiębiorstwa będą zobowiązane zapewnić konsumentom dostęp do wiarygodnych i istotnych informacji na temat produktów w punkcie sprzedaży, m.in. na temat okresu ich użytkowania oraz dostępności usług naprawczych, części zamiennych i instrukcji naprawy.
  • Biznes będzie zobowiązany do wykorzystania potencjału digitalizacji informacji o produkcie, w tym rozwiązań takich jak cyfrowe paszporty, znakowanie i znaki wodne