Status procesu legislacyjnego

Przyjęty przez KE: 16 stycznia 2018 r. To był pierwszy ramowy dokument monitorujący postępy UE w kierunku gospodarki o obiegu zamkniętym. Zaktualizowana wersja tego ramowego dokumentu została przyjęta przez Komisję Europejską dnia 15 maja 2023r.

Implementacja w polskim systemie prawnym

Dokument nie ma mocy prawnej, ale pełni funkcję wytycznych i ram dla działań państw członkowskich

Analiza dokumentu

Główne założenia dokumentu

Głównym celem jest stworzenie prostego i skutecznego systemu śledzenia postępów w przejściu na GOZ, co ma pomóc w zrozumieniu rozwoju poszczególnych elementów gospodarki, identyfikacji czynników sukcesu w państwach członkowskich oraz wyznaczaniu nowych priorytetów.

Przejście na GOZ nie ogranicza się do wybranych sektorów, lecz stanowi zmianę systemową wpływającą na całą gospodarkę oraz wszystkie produkty i usługi. Ze względu na złożoność procesu, nie da się go zmierzyć jednym wskaźnikiem. Zaproponowano zestaw 10 kluczowych wskaźników, podzielonych na cztery etapy cyklu życia i aspekty gospodarcze: 1) produkcja i konsumpcja, 2) gospodarowanie odpadami, 3) surowce wtórne oraz 4) konkurencyjność i innowacje.

Wpływ na przedsiębiorstwa

Kluczowe wymogi dla biznesu

Można wyróżnić kluczowe oczekiwania stawiane przed biznesem. Choć dokument skupia się na ramach monitorowania, wskazuje on bezpośrednio na obszary, w których przedsiębiorstwa muszą podjąć działania, aby sprostać unijnym celom transformacji.

  • Ekoprojektowanie i minimalizacja odpadów: Biznes musi dążyć do utrzymania wartości produktów i materiałów w gospodarce jak najdłużej, co wymaga projektowania ich w sposób ograniczający powstawanie odpadów do minimum na każdym etapie cyklu życia.
  • Dostosowanie do norm recyklingu dla konkretnych strumieni odpadów: Dokument przywołuje cele, które biznes musi pomóc osiągnąć, takie jak 65% recyklingu odpadów komunalnych do 2030 r. oraz specyficzne cele dla opakowań (65% do 2025 r. i 75% do 2030 r.). Szczególny nacisk kładzie się na opakowania z tworzyw sztucznych, gdzie poziomy recyklingu są obecnie niskie (40%).
  • Wykorzystanie surowców wtórnych: Kluczowym założeniem jest zastępowanie surowców pierwotnych materiałami pochodzącymi z recyklingu, co ma na celu zmniejszenie śladu środowiskowego produkcji i ograniczenie zależności od importu surowców (zwłaszcza krytycznych).
  • Innowacyjność i zielone standardy: Firmy muszą inwestować w nowoczesne technologie recyklingu oraz dostosowywać swoją ofertę do wymogów zielonych zamówień publicznych, gdzie kryteria środowiskowe stają się decydującym czynnikiem wyboru dostawcy.