Raport, opublikowany przez Polskie Stowarzyszenie Zero Waste, przedstawia kompleksową analizę transformacji polskiej gospodarki w kierunku Gospodarki o Obiegu Zamkniętym (GOZ). Podkreśla, że model ten stawia na zapobieganie, ponowne użycie i naprawę jako priorytety, wyżej niż recykling. Choć 96% Polaków segreguje odpady, tylko do 15% deklaruje angażowanie się w naprawę lub ponowne użycie, co świadczy o znacznej luce w zachowaniu konsumentów. Konieczne są zsynchronizowane zmiany systemowe i regulacyjne.
Raport analizuje kluczowe mechanizmy prawne i finansowe niezbędne do wdrożenia GOZ, w tym Rozszerzoną Odpowiedzialność Producenta (ROP) dla opakowań, wprowadzenie systemu kaucyjnego oraz unijnej dyrektywy o Prawie do naprawy, mającej wydłużyć cykl życia produktów. Omówione są również wyzwania sektorowe, w tym marnowanie żywności w Polsce oraz konieczność cyrkularnej rewolucji w branży tekstylnej, wspieranej przez Cyfrowy Paszport Produktu (DPP). Podkreślono kluczową rolę samorządów (gmin) w budowaniu infrastruktury ponownego użycia. Transformacja ta jest niezbędna do zwiększenia niezależności Europy od surowców krytycznych
3 kluczowe fakty:
- W Polsce rocznie marnuje się 4,8 mln ton żywności, z czego aż 60% stanowią odpady z gospodarstw domowych. Taka ilość zmarnowanego jedzenia mogłaby wyżywić 2 mln osób.
- Polska zapłaciła 2 mld zł w 2023 r. tytułem tzw. podatku od plastiku (plastic tax) za niewystarczający recykling zużytych opakowań z tworzyw sztucznych.
- Wydłużenie czasu życia produktów trwałego użytku (telefonów, laptopów, pralek, odkurzaczy) o zaledwie 1 rok pozwoliłoby ograniczyć emisje CO2 o 4 mln ton rocznie, co jest równoważne wycofaniu 2 mln samochodów z dróg.