Globalna gospodarka zużywa dziś ponad trzy razy więcej materiałów niż w latach 70. XX wieku. W 1970 r. światowe wydobycie surowców wynosiło ok. 30 mld ton. W 2024 r. sięgnęło już 106,6 mld ton i rośnie średnio o 2,3% rocznie. Jednocześnie tylko ok. 9% wykorzystywanych materiałów pochodzi z recyklingu i odzysku – wynika z raportu “Global Critical Materials Outlook 2025” IEA.
W takich realiach 19 marca 2026 r. odbył się III Kongres GOZ 2030 „Zasoby na szali. Strategie GOZ w biznesie”, poświęcony gospodarce obiegu zamkniętego jako odpowiedzi na kryzys zasobowy.
„GOZ przechodził już różne etapy – nowinka, pilotaż, trend. Dziś wydaje się, że to już konieczność. Szczególnie jeżeli wdrażamy go jako element polityki zapobiegania marnotrawstwu czy oszczędności. By zasilać takie podejście, warto szukać inspiracji, modyfikacji, dróg skalowalności.”
– mówi Michał Mikołajczyk, dyrektor ds. sprzedaży i marketingu w REKOPOL Organizacja Odzysku Opakowań S.A., jeden z prelegentów.
Rosnące zużycie, ograniczone zasoby
Dla kontekstu, kolejna garść danych z raportu: średnie zapotrzebowanie na materiały na jednego mieszkańca świata wzrosło z 8,4 tony w 1970 r. do 13,2 tony w 2024 r. Bez zdecydowanej zmiany modelu gospodarczego globalne wydobycie surowców może wzrosnąć o kolejne 60% do 2060 r. – z ok. 100 mld ton w 2020 r. do 160 mld ton.
Jak wskazuje publikacja, cztery systemy – budownictwo, mobilność, żywność i energia – odpowiadają łącznie za ok. 90% światowego zapotrzebowania na materiały. Sam system żywnościowy generuje ponad 60% globalnej utraty bioróżnorodności.
Koszty środowiskowe i zdrowotne
Wydobycie i przetwarzanie zasobów naturalnych odpowiadają dziś za ponad 55% globalnych emisji gazów cieplarnianych, a po uwzględnieniu zmian w użytkowaniu gruntów – za ponad 60%. To dlatego na Kongresie cały blok poświęcono integrowaniu GOZ ze strategiami dekarbonizacji.
„Gospodarka o obiegu zamkniętym wspiera dekarbonizację przez stopniowe ograniczanie zużycia pierwotnych surowców i zastępowanie ich zasobami cyrkularnymi. Przy okazji GOZ zwiększa odporność łańcuchów dostaw, a nowe, niskoemisyjne modele biznesowe budują przewagę konkurencyjną w długim terminie”
– twierdzi Stanisław Barański, dyrektor Biura Zrównoważonego Rozwoju i Transformacji Energetyczne w ORLEN S.A..
GOZ jako strategia, nie dodatek
Scenariusz „Sustainability Transition” – zaproponowany przez UN Environment Program w raporcie “Global Resources Outlook 2024” – pokazuje, że zmiana jest możliwa i opłacalna. Do 2060 r. mogłaby ona zwiększyć globalne PKB o 3%, poprawić wskaźnik rozwoju społecznego (HDI) o 7% oraz obniżyć emisje gazów cieplarnianych o ponad 80% względem obecnych trendów.
„Inwestycje gospodarki obiegu zamkniętego to dziś przewidywalne korzyści: niższe koszty surowców i energii oraz większa odporność łańcuchów dostaw. W strategii mBanku wskazaliśmy, że zielona, zrównoważona gospodarka obiegu zamkniętego i gospodarka współdzielenia to jeden z perspektywicznych obszarów i strumieni wzrostu. W praktyce oznacza to, że finansujemy transformację i innowacje w cyrkularność oraz projekty domykające obiegi materiałowe”
– mówi dr Magdalena Andrejczuk, dyrektorka Departamentu Zrównoważonych Finansów w mBank S.A.
GOZ – więcej szkody niż pożytku?
Choć opłacalność transformacji GOZ jest coraz bardziej wyraźna, bieżącym wyzwaniem pozostaje skalowanie rozwiązań w działalności operacyjnej firm.
„Biznes dostrzega korzyści z wdrażania GOZ, choć jeszcze niewiele firm skaluje swoje działania i włącza je do strategii biznesowej. Widzimy, że przedsiębiorstwa szukają najlepszych dla siebie rozwiązań, dlatego od 9 lat prowadzimy konkurs Stena Circular Economy Award, który wyróżnia cyrkularne inicjatywy. W ten sposób chcemy inspirować innych do działania”
– komentuje Aleksandra Surdykowska, Menedżerka ds. PR i Marketingu, Liderka Zrównoważonego Rozwoju w Stena Recycling Sp. z o.o. Zwycięzcy wspomnianego konkursu zostali ogłoszeni 19 marca na Kongresie. Inne przykłady skutecznych działań zostały przedstawione również w ramach sesji stolikowej, gdzie w ramach swoistego “business dating” pokazane zostaną dobre praktyki.
„Transformacja w kierunku Gospodarki Obiegu Zamkniętego jest dla InPost jednym z kluczowych obszarów w strategii ESG – zarówno operacyjnie, jak i w kontekście raportowania zgodnego z ESRS. Firma pracuje obecnie nad własną strategią cyrkularną i koncentruje się między innymi na materiałach wykorzystywanych w opakowaniach i produkcji urządzeń, projektowaniu zgodnym z zasadami ekoprojektowania oraz rozwoju opakowań wielokrotnego użytku. To działania, które realnie wspierają ograniczanie zużycia surowców i budowanie bardziej cyrkularnego modelu biznesowego”
– konkluduje Przemysław Feliga, ekspert ds. Gospodarki Obiegu Zamkniętego w InPost, podając przykład myślenia o GOZ w biznesie na polskim podwórku.
Wdrożenia muszą być strategicznie przemyślane, by GOZ nie przyniósł więcej szkody niż pożytku. Jak uniknąć utraty szans i „przypadkowych aktów gospodarki o obiegu zamkniętym”? Ten temat rozjaśnił Keynote Spikerki III Kongresu GOZ 2030, Catherine Weetman z Rethink Global. Ekspertka od ponad dekady bada rozwiązania oparte na gospodarce o obiegu zamkniętym, zbierając setki przykładów firm z sektrów, które odnoszą sukcesy dzięki strategiom gospodarki o obiegu zamkniętym. Jej długa kariera w produkcji, handlu detalicznym i łańcuchach dostaw w szerokim spektrum branż pozwala jej na wgląd w złożoność, ryzyko i słabe punkty, które utrudniają firmom dostrzeżenie przełomowych trendów, długoterminowych zagrożeń i ograniczeń w krajobrazie biznesowym XXI wieku.
O Kongresie
III Kongres GOZ 2030 „Zasoby na szali. Strategie GOZ w biznesie”, który odbył się 19 marca 2026 r., skoncentrował się na strategicznym znaczeniu gospodarki obiegu zamkniętego w modelach biznesowych firm. Wydarzenie było skierowane do przedstawicieli biznesu, którzy znają koncepcję GOZ, ale poszukiwali konkretnych strategii, danych i przykładów wdrożeniowych w realiach rosnącej presji surowcowej, regulacyjnej i kosztowej.
Podczas Kongresu zaprezentowano aktualne dane globalne i europejskie, strategie GOZ oraz praktyczne rozwiązania możliwe do zastosowania w łańcuchach wartości. Wydarzenie było także przestrzenią do dyskusji o bezpieczeństwie surowcowym, konkurencyjności i odporności przedsiębiorstw.
Organizatorem Kongresu jest CSR Consulting. Zapraszamy Państwa za rok! Kongresgoz.pl
Partnerzy wydarzenia: InPost, mBank S.A., ORLEN S.A., REKOPOL Oganizacja Odzysku Opakowań oraz Stena Recycling Sp. z o.o.
Partnerzy merytoryczni: Akademia Leona Koźmińskiego, Forum Odpowiedzialnego Biznesu, Główny Urząd Statystyczny, GS1 Polska, Instytut Badań nad Środowiskiem i Zrównoważonym Rozwojem Uczelni Łazarskiego, Kampania 17 Celów., Polski Pakt Plastikowy, Szkoła Główna Handlowa, UN Global Compact Network Poland Partnerzy medialni: Eco-Ekonomia, Portal Komunalny, ESG Trends, ESG Info.
