Status procesu legislacyjnego

Przyjęte przez UE: 23 maja 2024 r., wdrożenie przepisów: w 2026 r.

Implementacja w polskim systemie prawnym

N/D (będzie bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich po przyjęciu i wdrożeniu przez UE)

Analiza dokumentu

Główne założenia dokumentu

Celem rozporządzenia jest wzmocnienie unijnych łańcuchów wartości surowców strategicznych, ograniczenie ryzyka zakłóceń dostaw oraz zagwarantowanie otwartej strategicznej autonomii Unii.

Dokument wyznacza konkretne cele dla rocznego zużycia surowców strategicznych w UE, które mają zostać osiągnięte do 2030 roku:

    Wydobycie: Zdolność wydobywcza UE powinna pokrywać co najmniej 10% zużycia.

    Przetwarzanie: Zdolność przeróbcza UE powinna pokrywać co najmniej 40% zużycia.

    Recykling: Zdolność UE w zakresie recyklingu powinna pokrywać co najmniej 25% zużycia.

    Dywersyfikacja: Żadne państwo trzecie nie powinno zapewniać więcej niż 65% rocznego zużycia któregokolwiek surowca strategicznego.

Dokument wprowadza dwa kluczowe wykazy surowców, które podlegają okresowym przeglądom i aktualizacjom:

  • Surowce strategiczne: Wykaz obejmujący surowce o dużym znaczeniu dla transformacji ekologicznej, cyfrowej oraz sektorów obronnego i kosmicznego (np. lit, kobalt, miedź, pierwiastki ziem rzadkich do magnesów).
  • Surowce krytyczne: Wykaz obejmujący wszystkie surowce strategiczne oraz inne surowce o dużym znaczeniu gospodarczym, w przypadku których istnieje wysokie ryzyko zakłócenia dostaw.
Wpływ na przedsiębiorstwa

Kluczowe wymogi dla biznesu

  • Ocena ryzyka: Duże przedsiębiorstwa produkujące technologie strategiczne (np. baterie, OZE, roboty, drony, satelity) muszą co 3 lata przeprowadzać audyt swoich łańcuchów dostaw. W ramach oceny muszą mapować miejsca wydobycia i przeróbki, analizować czynniki wpływające na dostawy oraz oceniać swoją podatność na zakłócenia.
  • Magnesy trwałe: Producenci urządzeń (np. pralek, pojazdów silnikowych) muszą zapewnić etykietowanie magnesów oraz udostępniać informacje o ich składzie chemicznym oraz przedstawiać informacje na temat możliwości recyklingu zawartych w nich surowców krytycznych.
  • Ślad środowiskowy: Podmioty wprowadzające surowce krytyczne do obrotu będą zobowiązane do udostępniania deklaracji o ich wpływie na środowisko.
  • Odpady wydobywcze: Operatorzy obiektów unieszkodliwiania odpadów wydobywczych muszą sporządzać oceny ekonomiczne odzysku surowców z odpadów wydobywczych.
  • Wspólne zakupy: Przedsiębiorstwa mogą dobrowolnie uczestniczyć w systemie agregowania popytu, aby wspólnie negocjować ceny surowców.