Guidelines for Measuring Circular Economy (Part A: Conceptual Framework, Indicators and Measurement Framework)

Publikacja „Conference of European Statisticians Guidelines for Measuring Circular Economy” powstała we współpracy UNECE i OECD, aby odpowiedzieć na silne zapotrzebowanie na wiarygodne informacje statystyczne, które mają wspierać polityki GOZ. Raport, zatwierdzony przez CES w czerwcu 2023 r., ma na celu doprecyzowanie koncepcyjnego rozumienia GOZ z perspektywy polityki i monitorowania.

W dokumencie zaproponowano definicję GOZ, która podkreśla konieczność maksymalizacji i utrzymywania wartości materiałów w gospodarce, minimalizowania ich zużycia oraz zapobiegania powstawaniu odpadów i redukowania negatywnych wpływów środowiskowych w całym cyklu życia materiałów. Ramy koncepcyjne GOZ są zbudowane na czterech głównych filarach: cykl życia materiału i łańcuch wartości, interakcje ze środowiskiem, możliwości społeczno-ekonomiczne oraz reakcje i działania (polityki).

Jako podstawę pomiarową, ramy te wykorzystują System Rachunkowości Środowiskowo-Ekonomicznej (SEEA), uzupełniony o wstępny, zharmonizowany zestaw 19 kluczowych wskaźników, które mają monitorować postęp transformacji. Opracowanie to skierowane jest głównie do ekspertów z Narodowych Urzędów Statystycznych oraz decydentów zaangażowanych we wdrażanie GOZ. Część A ma zostać uzupełniona o Część B, zawierającą praktyczne wytyczne metodologiczne.

3 kluczowe fakty

1. Definicja robocza GOZ określa ją jako system maksymalizujący wartość materiałów w obiegu i minimalizujący ich zużycie, jednocześnie zapobiegając powstawaniu odpadów i redukując negatywne skutki środowiskowe w całym cyklu życia. Koncepcja ta odzwierciedla ramy „9R-Framework” oraz mechanizmy zamykania, spowalniania i zwężania pętli zasobów.
2. Ramy pomiarowe GOZ są ugruntowane w Systemie Rachunkowości Środowiskowo-Ekonomicznej (SEEA-CF), co umożliwia integrację statystyk środowiskowych i ekonomicznych na poziomie makro i mezoekonomicznym. Obejmują one cztery filary koncepcyjne: cykl życia materiałów, interakcje ze środowiskiem, szanse społeczno-ekonomiczne oraz reakcje i działania polityczne.
3. Do monitorowania postępu transformacji GOZ zaproponowano zharmonizowany zestaw 19 kluczowych wskaźników (core indicators). Wskaźniki te mierzą zarówno efektywność fizyczną (np. wskaźnik zużycia materiałów cyrkulacyjnych, krajowy wskaźnik recyklingu), jak i wymiar społeczno-ekonomiczny (np. wartość dodana brutto i miejsca pracy w sektorach GOZ)