Gospodarka Obiegu Zamkniętego – co na to konsument?

Raport „Gospodarka obiegu zamkniętego. Co na to konsument?” jest najnowszym opracowaniem badania opinii publicznej, którego celem jest dostarczenie użytecznych wniosków na temat efektywnego wdrożenia zasad GOZ w Polsce. Transformacja w kierunku GOZ jest kluczowa w obliczu kryzysu klimatycznego, nadmiernej eksploatacji surowców oraz zaburzeń w handlu międzynarodowym, oferując potrójną dywidendę: oszczędność, zysk i zrównoważony rozwój.

Badanie, przeprowadzone wiosną 2021 r. (N=840), składało się z części jakościowej i ilościowej, koncentrując się na kluczowych sektorach: RTV-AGD, ubrania, meble, opakowania i odpady. Głównym wnioskiem jest potwierdzenie istotnej rozbieżności między proekologicznymi deklaracjami konsumentów a ich rzeczywistymi zachowaniami. Mimo że większość Polaków (około 70%) deklaruje zaangażowanie ekologiczne lub jest podatna na przekonanie, ich ostateczne decyzje zakupowe nie są podyktowane czynnikami ekologicznymi, lecz ekonomicznymi, takimi jak trwałość i jakość.

Autorzy podkreślają, że ta luka między słowami a czynami wynika z niewystarczających warunków stworzonych przez firmy i prawodawcę. W związku z tym, kluczowym działaniem jest kreowanie warunków rynkowych oraz wprowadzenie odpowiednich regulacji, aby skłonić konsumentów do zrównoważonych decyzji, wykorzystując przede wszystkim argumenty ekonomiczne.

3 Kluczowe Fakty

1. Zasady gospodarki obiegu zamkniętego (GOZ) oferują potrójną dywidendę: prowadzą do oszczędności dla konsumenta, generują zysk dla producenta oraz wspierają zrównoważony rozwój, do którego dążą władze publiczne.
2. Mimo iż 60% ankietowanych początkowo sprzeciwia się presji narzuconych odgórnie zasad, konsument szybko przekonuje się do regulacji środowiskowych: aż 89% gospodarstw domowych deklaruje segregację odpadów, przy czym ponad połowa z nich rozpoczęła ten proces po wprowadzeniu odpowiednich przepisów.
3. W procesie podejmowania decyzji konsumenckich w Polsce, kryterium ekonomiczne (trwałość, jakość, okres gwarancji) jest podstawowym czynnikiem wyboru dóbr. Kryteria zaliczane do ekologicznych, społecznych czy etycznych znajdują się na końcu stawki najbardziej istotnych czynników, co sugeruje, że do transformacji należy wykorzystać właśnie mechanizmy ekonomiczne